جنگ جهانی نام

بیست سال پیش، روزی یکی از پیرمردهای فامیل سعی داشت با طرح چند چی‌ست‌آن مرا که کودکی شش-هفت‌ساله بودم سرگرم کند. رسید به این چی‌ست‌آن که «آن چی‌ست که به ‌همه ‌چیز و کس چسبیده است؟». من که هیچ هوشی برای پاسخ‌گویی به این چی‌ست‌آن‌ها نداشتم مانده بودم، که خودش گفت: «نام.». راست است؛ هر چیز یا کسی نامی بر خود دارد که همیشه هم‌راهش هست و به‌تعبیر آن چی‌ست‌آن به آن «چسبیده است».

حالا من می‌خواهم این‌جا از هم‌این تریبون اعلام کنم که جنگ جهانی سوم نه بر سر «آب»، که برای «نام» خواهد بود. «نام» که می‌گویم مراد همین اسمی است که بر کسی یا چیزی می‌نهند، نه ناموس و ننگ و شهرت و اعتبار! دلیلش را می‌گویم. کتاب‌هایی که حاوی اسامی مختلف‌اند همیشه در نمایش‌گاه‌های پیزوری و غیرپیزوری جزء پرفروش‌ها هستند. هم‌این هم‌سر من یکی از دل‌مشغولی‌هایش تهیه‌ی فهرستی از نام‌های دخترانه و پسرانه برای فرزند نداشته‌یمان است. تا این‌جای ماجرا مشکلی نی‌ست؛ مشکل از آن‌جا آغاز می‌شود که نام را معادل شخصیت می‌گیرند که هر آدمی را از دیگری متمایز می‌کند و همه‌ی همّ‌وغمّشان می‌شود یافتن اسمی خاص که در فک‌وفامیل و دروهمسایه و ... نظیر نداشته باشد. حقیقت این است که تعداد نام‌ها محدود است. بازی «اسم- فامیل» را که یادتان هست؟! در بسیاری از موارد فقط ۵ امتیاز می‌گرفتیم! آخر، اگر قرار می‌شد ده نفر با «ژ» اسم بنویسند، به‌اندازه‌ی کافی اسم نبود؛ فامیل که بماند! جز در هم‌این بازی شخصیتی را نمی‌شناسیم که نام و نام‌خانوادگی‌اش «ژینوس ژینوسی» باشد!

اما بسیاری نمی‌خواهند با این حقیقت کنار بیایند؛ این‌جاست که تراژدی شروع می‌شود! این مسأله کم‌کم دارد به یک بحران بدل می‌شود. حالا ماییم و کلی اسم غلط و بی‌ریشه و ساختگی که روی دستمان مانده است. هم‌این دو-سه شب پیش هم‌سرم «شیرین» را از فهرستش حذف کرد، چون فهمیده بود که اسم مادربزرگِ دختردایی‌اش که صد سال پیش به‌دنیا آمده بوده «شیرین» بوده است! پیش از این هم اسم‌های دیگری را به‌دلایل دیگری از فهرستش حذف کرده بود.

باری، باید فکری کرد. بحران اسم‌های عجیب‌وغریب دارد به فرهنگ ما آسیب می‌زند. باید روی این مقوله تمرکز کرد؛ باید فکری به حال نسل‌های بعدی کرد که حتی تلفظ نامشان هم دش‌وار خواهد بود.


یک‌شنبه، 24 اردی‌بهشت 1396، روزنامه‌ی «شهرآرا»

/ 1 نظر / 58 بازدید